Predstava „Marija Ručara” Hleb teatra
Prateći program izložbe AKTIVITET: 100 godina nadrealizma – u subotu, 7. decembra, u 18 časova, u Muzej primenjene umetnosti
Predstava „Marija Ručara” je scenska interpretacija poeme srpskih nadrealista Aleksandra Vuča i Dušana Matića iz 1935. godine. Poema je izašla u Knjižarnici „Svetlost” Lazara P. Vukićevića iz Beograda, kao prva knjiga edicije „Poezija i kritika”, ali je još pre puštanja u prodaju bila zabranjena, a nepovezani primerci uništeni.
Poema „Marija Ručara” Dušana Matića i Aleksandra Vuča predstavlja vrhunsko reprezentativno delo srpskog nadrealizma koje u sebi sažima avangardne tendencije tridesetih godina XX veka. Kao takva, ova poema svedoči o razvoju moderne umetnosti u Beogradu, kao i o njegovom značaju kao jednom od evropskih centara avangardne umetnosti. Iz vizure modernističke paradigme ocenjivana kao zasićena propagandom i politikom, poema je dugo bila izostavljana iz genealogija savremene srpske književnosti. Međutim, novi uvidi i razumevanje neodvojivosti političkog života i društvenog konteksta, od umetnosti zahtevaju preispitivanje ovakvog kritičkog suda.
Činjenica da poema „Marija Ručara” nije bila postavljana na beogradskim scenama rezultat je, pre svega, politike cenzure u Kraljevini Jugoslaviji. U vezi s tim, postavljanje „Marije Ručare” na scenu danas, jeste ogroman doprinos za razumevanje istorije srpskog nadrealizma, kao i srpskog umetničkog nasleđa uopšte. Istovremeno, to je i snažna poruka da želimo da gradimo društvo u kome ne cenzurišemo slobodu govora i umetničkog izraza.
Način na koji je ostvarena inscenacija poeme „Marije Ručara”, u stilu brehtovskog epskog pozorišta, sa upotrebom recitacionih horova, u saglasju je sa istorijskim kontekstom u kome je ovo delo nastalo. On je u skladu sa najnovijim istraživanjima kulture, književnosti i umetnosti ovog perioda, a ujedno i rezultat samostalnih i originalnih umetničkih istraživanja ansambla Hleb teatra.
„Marija Ručara” i u sadašnjem vremenu snažno progovara o položaju žene, radnice i predstavlja jasan krik obespravljene žene, kao svih nas koji smo ućutkani i čije se mišljenje i stav o gradu i zemlji u kojoj živimo ne uvažava, već je najglasniji zov profita, a surovo ekspoloatatisanje ljudi, prirode, zemlje, vidljivo na svakom koraku.
Kroz ovu temu, autori žele da ukažu na potencijalne perspektive prevazilaženja i revolucionarizovanja uslova svakodnevnog života u vreme globalnog neoliberalnog kapitalizma, njegovih paradigmi, politika, tehnika kontrole, zastrašivanja, uslova rada, migracijskih režima i demokratije.
